İstiklal Marşı'nın Arka Planı

    İsmail Kara, "Bir Düşünce Tarihi Metni Olarak İstiklal Marşı" adlı çalışmasında İstiklal Marşı'nı yalnız bir şiir ya da marş olarak değil bir düşünce metni olarak ele alıyor. Çalışma giriş ve sonuç haricinde İstiklal, Millet, Din, Vatan, Medeniyet ve Ümit adlı altı bölümden oluşuyor. Kara, bölümlere adını veren başlıklarda Mehmet Akif'in düşünce dünyasına dalarak onun bu kavramlara bakışını, bu kavramların zaman içerisindeki gelişiminin şair üzerindeki etkilerini irdeliyor. Mehmet Akif'in İstiklal Marşı'nı yazmadan önce, İstiklal Marşı'na giden süreçte bu kavramları Safahat'taki bazı şiirlerinde, "Çanakkale Şehitlerine" adlı şiirinde ve verdiği vaazlarla Sebilürreşat'ta yayımladığı yazılarda kullandığını dile getiriyor. Anlaşılan o
ki Akif, bu altı kavramı gününün değişen şartlarıyla zihninde şekillendirerek nihayetinde 1921 yılında İstiklal Marşı'nı kaleme almış.
    Çalışmada batılılaşma ve yapılan inkılaplar neticesinde değişen Türkiye'nin, laikleşme süreciyle birlikte dini paranteze aldığına; böyle olduğunda İstiklal Marşı'nın da giderek asıl kimliğinden soyulup çoraklaştığına değiniliyor. Bunların haricinde henüz yazılmasının üzerinden birkaç yıl geçmesine rağmen İstiklal Marşı'nın bazı tepkilerle karşılaştığından da bahsediliyor. İdeolojik bakış değiştikçe İstiklal Marşı'na olan bakışın değiştiği böylece ortaya çıkıyor.
    Çalışmanın sayfaları arasında İstiklal Marşı'nın Sebilürreşat mecmuasında, Ceride-i Resmiye ve Hakimiyet-i Milliye gazetelerinde yayımlanan halleri ile Mehmet Akif ve İstiklal Marşı'na dair önemli fotoğraflar da yer alıyor. Gerek bu fotoğraf ve belgeler gerekse marşın düşünce ve kavramlar üzerinden incelenmesi önemli. Çünkü böyle olduğunda Mehmet Akif'in düşünce dünyasına ve şiirlerinin arka planındaki fikir evrenine nüfuz etmek hayli kolaylaşıyor.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Bursa'nın Tutunamayanlar'ı

Resim
     Oğuz Bayrak ile Kerim Sönmez'in yolu Tuz Pazarı'nın hemen altıda okunmuş kitap satılan tezgahların önünde kesişir. Tezgahta duran o kitaba, Sait Faik'in Havuzbaşı'sına iki el birden uzanır. Bu ellerden biri öyküler yazan, şehirli bir eldir, Oğuz'un elidir. Diğer el ise kaba, köylü, öyküden ve edebiyattan anlamayan bir eldir. En azından Oğuz böyle tanımlar eli ve elin sahibi Kerim'i. İki gencin tanıştığı andan itibaren hem birbirlerine pek çok yönden benzedikleri hem de birbirlerinden zıt dünyalarda yetiştikleri, farklı görüşlere sahip oldukları ortaya konulur. Biz, Kerim'i Oğuz'un gözünden görürüz. Oğuz kendini ne kadar şehirli, entelektüel, okumuş yazmış (Merinos İlkokulu'nda öğretmendir) olarak tanıtıyorsa Kerim'i de o kadar dağlı, yazıp çizmekten anlamaz, cahil olarak görür ya da böyle görmek ister. İkilinin arasındaki tek ortak nokta edebiyattır. Her ikisi de öykü yazmaktadır. Öykü sevdası Oğuz'u şehirde bir dergi çıkarma fikrine kad...
Devamı

Ho Ho Ho da Maşallah

Resim
    İbrahim Özen, "Kısa Pantol Bol Caket Bobstil'e Maşallah" başlıklı çalışmasında Türk toplumuna ve buna bağlı olarak Türk edebiyatına etki eden Bobstil modanın peşine düşüyor. Çalışma "Giriş" haricinde iki bölümden oluşuyor. Giriş kısmında Tanzimat'tan Cumhuriyet'e geçen süreçte toplumda görülen "Alafranga Züppe" tipi detaylı olarak incelendikten sonra alafranga züppe kişilerin kıyafet ve aksesuarlarına, kıyafet modalarına, alafranga kadınların görüntü ve hareketlerine değiniliyor. Devamında, toplum hayatında görülen alafranga züppelerin Türk romanına nasıl yansıdığı ele alınıyor.      Çalışmanın "Erken Cumhuriyet Devri'nde Bir Moda Akımı: Bobstil" başlıklı birinci bölümünde Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'de gelişen sinema sektörüne değiniliyor. Özen'in tespitlerine göre sinemanın gelişmesiyle yeni film arayışına giren Türk sineması, yerli film yetersizliğinden yabancı filmlere yönelmiş. 1940'lara gelindiği...
Devamı

Kan Damlası ve Hayret Bey

Resim
       Define romanı, Şakir Feyzi ve Suzan’ın Sıdıka Hanım ve Fuad Bey’in yardımıyla Hüsrev Bey ve çetesinin elinden kurtulması, bu eli kanlı çetenin hapse tıkılmasıyla sona ermişti. Kan Damlası ’nda bu olayın üzerinden birkaç yıl geçtikten sonra yaşanan karanlık günler ele alınıyor. Şakir Feyzi ile Suzan evlenmiş, çocukları olmuştur. Bu yeni evli çift, Hâdiye Hanım’a Abdüssamed Paşa’dan kalan hazineyle kendilerine İngiliz Köşkü olarak nam salan köşkü satın almış ve mutlu mesut geçinmektedir. Köşkte onlardan başka Sıdıka Hanım, kapıcılar, uşaklar, hizmetçiler de barınmaktadır. Bu huzurlu yuvanın hayatı bir sabah Sıdıka Hanım’ın boğazı kesilmiş halde bulunmasıyla bozulur. Hiç beklenmeyen korkunç bir cinayetle burun buruna kalan köşk sakinleri için tehlike çanları çalmaya başlar. Sıdıka Hanım’ı öldürenler içerisinde “numara bir” yazan ve imza yerinde kan damlası olan bir notu cesedin eline sıkıştırarak köşk sakinlerine açık bir ihtarda bulunurlar. Bu cinayetin faili...
Devamı